Femicide is de moord op een vrouw omdat zij vrouw is. Het is het uiterste gevolg van structureel gendergerelateerd geweld – diepgeworteld in ongelijkheid, machtsmisbruik en patriarchale denkbeelden. Vaak wordt het gepleegd door (ex-)partners, familieleden of bekenden van het slachtoffer. Maar femicide is méér dan een persoonlijk drama: het is een maatschappelijk probleem, een structureel falen van systemen die vrouwen zouden moeten beschermen.

Het is niet alleen een dodelijk geweldsfeit, maar ook het zwijgen eromheen dat het in stand houdt.

Femicide gebeurt niet in een vacuüm. Het begint vaak met controle, vernedering, psychisch misbruik, gevolgd door stalking, fysiek geweld – en uiteindelijk, in de meest extreme gevallen: moord. In veel gevallen zijn er duidelijke signalen vooraf. Familieleden, buren, politie of instanties als Veilig Thuis krijgen signalen – maar te vaak wordt er niet op tijd ingegrepen.

In Nederland worden jaarlijks gemiddeld 40 vrouwen om het leven gebracht – in 8 op de 10 gevallen door een (ex-)partner of familielid. Toch is het begrip “femicide” pas recent in het publieke debat doorgedrongen. De erkenning van femicide als een aparte categorie is belangrijk: het helpt ons begrijpen dat het hier niet gaat om “incidenten”, maar om een structureel patroon van gendergerelateerd geweld.

De afgelopen jaren zijn er meerdere tragische zaken in Nederland geweest die laten zien hoe urgent dit probleem is:

• Hümeyra (2018, Rotterdam) – Op 16-jarige leeftijd doodgeschoten door haar stalkende ex-vriend, ondanks herhaalde meldingen bij de politie.

• Susanna Boon (2016) – Vermoord door haar partner, het Openbaar Ministerie sprak expliciet van femicide.

• Jet (2024, Winsum) – Een 17-jarig meisje neergestoken door haar ex na het beëindigen van hun relatie.

• Eerwraakzaak Joure (2024) – Een 18-jarig meisje vermoedelijk vermoord door haar vader om “eer” te wreken.

• Eindhoven (2024) – Een vrouw werd 17 keer gestoken door haar ex-partner in het bijzijn van haar kinderen.

Toen ik me begon te verdiepen in dit onderwerp, merkte ik hoe weinig we er écht over praten. Vrouwen worden vermoord omdat ze zich uitspreken, omdat ze weglopen, omdat ze “nee” zeggen. Maar hun verhalen verdwijnen vaak in statistieken – of worden als incidenten weggezet.

Tijdens mijn werk aan dit onderwerp ben ik door meerdere vrouwen benaderd. Vrouwen die de moed hadden om hun verhaal met mij te delen: over verkrachting, huiselijk geweld, eerwraak, psychisch misbruik. Verhalen die nooit het nieuws haalden, maar die echt zijn. Die rauw zijn. En die gehoord moeten worden.

Die verhalen vormden de basis voor mijn boek: Perfidious. Een verzameling waargebeurde verhalen van vrouwen die hun pijn, overleving en kracht met mij deelden. Elk verhaal in dit boek is een getuigenis van wat het betekent om te leven in een wereld waarin vrouw-zijn risico’s met zich meebrengt – simpelweg omdat je bestaat.

Met Perfidious wil ik een stem geven aan hen die vaak niet gehoord worden. Ik wil dat we als samenleving beter leren luisteren, eerder ingrijpen, en niet wegkijken. Want zolang we blijven zwijgen, blijft het geweld doorgaan.