Recent zag ik een hype voorbij komen waarbij mensen met AI hun droomjurk voor het Met Gala lieten ontwerpen. Ik deed ook mee en vroeg om een jurk met een Armeense touch. Het leek op zo’n klein moment, iets luchtigs, iets creatiefs. Maar kort daarna zag ik op TikTok een vriendin van mij, Chinouk, praten over hoeveel ze Armenië miste. En ineens begon alles weer te rollen.

Ik ging terug naar mijn oude fotoalbums. Foto’s van Armenië. Van de tijd dat ik daar woonde. Straatbeelden, kerken, bergen, familie, eten, muziek. En toen kwam dat gevoel weer naar boven: gemis. Een diep gemis.

Het is apart hoe sterk de verbinding met je land kan zijn. Alsof je niet alleen een plek mist, maar echt een persoon. Een deel van jezelf. Dat verlangen zit zo diep in mij geworteld. Soms denk ik aan later, aan een toekomst waarin ik met mijn man en mijn kinderen door Armenië loop. En ergens, diep in mijn hart, leeft ook de wens om mijn laatste jaren daar door te brengen. Die wens is geen tijdelijke gedachte meer; het is een doel geworden. Iets wat altijd in mij zal blijven bestaan.

Wat mij ook raakt, is hoe weinig mensen eigenlijk weten over Armenië. In reacties lees ik vaak dat mensen niet eens weten waar Armenië ligt, of zelfs dat het bestaat. En toch kan ik niet genoeg uitleggen hoe diep het voelt om Armeens te zijn.

Het begint al bij onze geschiedenis. Armenië was het eerste christelijke land ter wereld, en dat geloof leeft nog steeds in bijna alles wat je ziet. Kerken staan overal. Soms lijkt het alsof elke straat zijn eigen kerk heeft. Het christendom is niet alleen religie in Armenië; het is verweven met onze identiteit, onze cultuur, onze geschiedenis.

Maar Armenië is zoveel meer dan dat. Het zit in de muziek die je op straat hoort. In het eten. In de warmte van de mensen. In de trots waarmee Armeniërs over hun land praten. Niets voelt zoals Armeense gastvrijheid. Niets voelt zoals de eer en trots die Armeniërs dragen voor hun afkomst.

Zelfs in mijn eigen werk merk ik hoe diep Armenië in mij leeft. In de boeken die ik schrijf zijn personages Armeens. Verhalen spelen zich af in oud-Armenië of modern Armenië. Zonder dat ik het bewust probeer, sijpelt het overal doorheen. Omdat het simpelweg onderdeel van mij is.

En ergens voel ik soms iets tegenstrijdigs. Aan de ene kant denk ik: misschien is het mooi dat niet iedereen Armenië kent. Alsof het nog een verborgen paradijs van ons is. Maar tegelijkertijd doet het pijn dat mensen niet weten wat voor schoonheid daar bestaat. Want Armenië is prachtig. Niet alleen door de natuur of de geschiedenis, maar door de ziel van het land.

Zelfs het feit dat Yerevan ouder is dan Rome zegt al genoeg.

Armenië is niet zomaar een plek voor mij. Het zit diep geworteld in wie ik ben. En ik denk dat dat gevoel nooit zal verdwijnen.

En hoe meer je erop let, hoe meer je beseft hoeveel Armeense invloeden eigenlijk verweven zitten in dingen die wereldwijd bekend zijn. Zonder dat mensen het vaak doorhebben.

Neem bijvoorbeeld de muziek van Gladiator. Dat iconische, emotionele geluid dat iedereen meteen herkent? Daar zit ook Armeense invloed in verweven. Of de soundtrack van de populaire serie Lucifer, waar eveneens Armeense componisten aan hebben meegewerkt. Het is bijzonder hoe vaak Armeense creativiteit achter de schermen aanwezig is bij projecten die miljoenen mensen kennen.

En natuurlijk heb je de Kardashians. Misschien wel de bekendste realityfamilie ter wereld. Iedereen kent hun naam, hun show, hun invloed op popcultuur en social media. Maar niet iedereen beseft dat zij Armeens zijn en hun afkomst ook altijd onderdeel van hun identiteit is gebleven.

Dat vind ik misschien juist zo typerend voor Armeniërs. We zijn overal. In kunst, muziek, film, televisie, mode en literatuur. Vaak op plekken waar mensen het niet eens verwachten. Alsof Armeense cultuur zich op een stille maar krachtige manier door de wereld heeft verspreid.

Wat veel mensen ook niet weten, is hoeveel uitvindingen en innovaties verbonden zijn aan Armeniërs. Armeniërs hebben door de geschiedenis heen op zoveel manieren bijgedragen aan de wereld, vaak zonder dat hun namen echt bekend zijn gebleven.

Zo wordt de moderne geldautomaat mede gelinkt aan de Armeens-Amerikaanse uitvinder Luther Simjian. Maar daar stopt het niet. Ook op het gebied van geneeskunde, fotografie, muziek, technologie en wetenschap hebben Armeniërs enorme bijdragen geleverd.

Misschien is dat juist wat zo bijzonder is aan Armeniërs: ondanks alles wat ons volk historisch heeft meegemaakt, blijven Armeniërs creëren, bouwen, uitvinden en kunst maken. Overal ter wereld.

Het zit bijna in onze natuur om iets achter te laten. Een verhaal. Een melodie. Een uitvinding. Een stukje cultuur.

En toch kennen zoveel mensen Armenië nog steeds niet eens. Terwijl de invloed van Armeniërs vaak al veel dichterbij is dan ze denken.

Mocht je dit artikel lezen, dan hoop ik dat je jezelf ooit de kans geeft om je te verdiepen in Armenië. Om verder te kijken dan alleen een land op de kaart. Want Armenië is zoveel meer dan dat.

Bezoek Armenië ooit eens. Wandel door de oude straten van Yerevan, luister naar de muziek op straat, proef het eten, bezoek de eeuwenoude kerken en voel de geschiedenis die overal aanwezig is. Maar zelfs als je niet meteen naar Armenië kunt reizen: bezoek eens een Armeens restaurant, een Armeense winkel of luister naar Armeense muziek. Er zijn zoveel Armeense plekken en ondernemers over de hele wereld — vaak dichterbij dan je denkt.

Houd je hart open voor de Armeense cultuur. Voor de warmte, de gastvrijheid en de liefde waarmee Armeniërs mensen ontvangen. Want niets voelt zoals Armeense gastvrijheid. Het is een volk dat ondanks alles altijd blijft delen, blijven geven en blijven liefhebben.

En misschien begrijp je dan een beetje waarom Armenië voor zoveel Armeniërs niet zomaar een land is, maar een gevoel dat voor altijd in hun hart blijft leven.